Browning Machine Gun M1919A4

Autor tekstu: Tomasz Kulesza 2010-08-04 21:18:24

Rys historyczny.

Pierwszy model broni tego systemu został adoptowany w 1912 roku przez amerykańska kawalerie. Karabin ten mógł być przewożony w jukach. W trakcie pierwszej wojny J. Browning opracował nieco dłuższą wersje tej broni z wodnym chłodzeniem lufy, znana jako BMG (Browning Machine Gun) 1917A1. Ten ckm był bardziej niezawodny i prostszy w budowie niż szeroko rozpowszechniony wówczas Maxim. Już po pierwszej wojnie powstał następny model tej serii - BMG 1919A4. Była to broń wsparcia na poziomie kompanii, wyposażona w ciężką lufę, chłodzoną powietrzem o stosunkowo dużej odległości strzału bezwzględnego. W przeciwieństwie do wcześniejszego wariantu BMG 1917A1, 1919A4 był przeznaczony do ognia bezpośredniego. Ze względu na znaczną wagę 31,25 funta z trójnogiem należało opracować broń, która wypełniłaby lukę miedzy BAR (Browning Automatic Rifle M1918) a BMG 1919A4 i tak powstała wersja tej broni spełniająca funkcje rkm. Był to BMG 1919A6. Model ten posiadał nieco krótszą lufę niż BMG 1919A4, dwójnóg, dostawianą kolbę, i z powodu lżejszej lufy nieco wyższą szybkostrzelność. Powstała też wersja lotnicza (NM2) 5 jak również karabin czołgowy - model 37. Ten ostatni posiadał możliwość zasilania taśmą z obu stron (podwojone krzywki na zamku, bezpiecznik, oraz zmodyfikowany zatrzask komory zamkowej. Oryginalnie BMG produkowany był w kalibrze .30-06 (7.62x63). Według ówczesnych norm oznaczało to kaliber 0.30 cala, 1906 rok adopcji. Początkowo używano naboju o oznaczeniu.30 M1. Nabój ten posiadał ciężki pocisk o wadze 172 gramów i posiadał stożkowy tył (tzw. boat tail bullets). Pociski te posiadały zwiększony zasięg. W związku z szerokim zastosowaniem wkm M2, duży zasięg pocisków M1 nie był już więcej wymagany. Dodatkowo zaobserwowano, że używające tego samego naboju karabiny Garand nie miały dużej trwałości przy stosowaniu tej amunicji. W związku z tym zastosowano nabój M2 o wadze pocisku 150 gramów z płaskim tyłem. Zasięg spadł, plaski tył pocisku zwiększył trwałość luf, zaś mniejsza jego waga zmniejszyła odczuwalny odrzut i zużycie zespołu zamek, suwadło.

Uwaga – ze względu na inne właściwości balistyczne obu wspomnianych pocisków przyrządy celownicze muszą posiadać inne wyskalowanie i są odpowiednio oznaczone .30 M1 oraz .30 M2.

BMG 1919A4 jest robiony starymi metodami, tj. wszystkie elementy są masywne. Komora zamkowa wykonana jest z walcowanych płyt, reszta elementów to odkuwki obrabiane skrawaniem oraz precyzyjne odlewy. W skrócie BMG to masywna i prosta broń, prawdziwa kowalska. Broń ta działa na zasadzie wykorzystania energii krótkiego odrzutu lufy, strzela z zamkniętego zamka, oraz jest zasilana z taśmy parcianej.

Oryginalnie wszystkie BMG były przystosowane do taśm parcianych, których używano do końca wojny koreańskiej. Taśmy te były lekkie i tanie w wykonaniu, problemem była ich wytrzymałość przy wielorazowym użyciu. Również taśmy te po namoknięciu miały większy współczynnik tarcia, co powodowało zacięcia. Podczas składowania w wilgotnych pomieszczeniach taśmy parciane butwiały. Używano taśm głównie w dwóch rodzajach: stu i dwustu pięćdziesięcio nabojowe.

Bawełniane taśmy nabojowe

Bawełniane taśmy nabojowe, od góry 250-cio nabojowa z oderwanymi językami startowymi, 100 nabojowa i 250-cio z kilkoma pociskami.

Bawełniane taśmy nabojowe

Stemple producentów.

Taśmowana amunicja przenoszona była w skrzynkach na ogół stalowych choć jeszcze były sporadycznie używane drewniane ze starych pierwszowojennych zapasów. W jednej skrzynce mieściło się 250 szt. amunicji.

Skrzynki stalowe na taśmę amunicyjną

Skrzynki stalowe na taśmę amunicyjną .

Skrzynka drewniana późniejszego typu.

Skrzynka drewniana późniejszego typu.

Istnieją ładowarki do taśm parcianych. Przy ładowaniu niewielkiej ilości taśm można się bez nich obejść. Trudności występują w przypadku ładowania nieużywanych taśm parcianych. Naboje muszą być wepchnięte w kieszonki taśmy do końca. Nierówne ułożenie naboi w taśmie powoduje zacięcia. Ręczne załadowanie jednej nieużywanej taśmy parcianej o ciasnych kieszonkach może zabrać powyżej 20 minut, plus bąble na kciuku prawej ręki, i tu ładowarka (belt loading machine) staje się niezbędna. Do ładowania taśm parcianych są dwa typy ładowarek: igiełkowa (needle type belt loader) i suwakowa (shuttle type belt loader). Starszy typ – igiełkowa, działała następująco. Dwa pierwsze i dwa ostatnie naboje umieszcza się w taśmie ręcznie. Taśmę zakłada się na koło gwiazdkowe, i dalej w wyfrezowany rowek prowadzący, korbka musi być w położeniu dolnym. Naboje do ładowania umieszcza się w pionowej prowadnicy. Przy każdym obrocie korbki dwa uchwyty zakończone rzędem wymiennych igiełek, otwierają pojedyncze kieszonki taśmy, w które na dwa tempa wpychane są naboje. Ładowanie taśmy w ten sposób idzie bardzo szybko.

Ładowarka.

Ładowarka.

Zasada działania:

Podobnie jak w karabinie Maxima naboje wyciągane są z kieszonek taśmy do tyłu. Ten sposób ładowania wziął się historycznie z bandolierów, które nosiło się przez ramię, a z których to naboje wyciągało się do tyłu. Taśma jest przesuwana przez prosty mechanizm, składający się z dźwigni napędowej, której występ porusza się w rowku (krzywce) w górnej powierzchni zamka, suwaka z obciążonym sprężyną zaczepem przesuwu taśmy, oraz osadzonego w wycięciu w komorze zamkowej zaczepu podtrzymującego taśmę. Podczas ładowania broni bez otwierania pokrywy komory zamkowej, należy przesunąć stalowy język podłączony do taśmy przez otwór w komorze zamkowej (BMG nie ma oddzielnej płytki podajnika) aż pierwszy nabój przesunie się poza zaczep podtrzymujący taśmę. Następnie należy dwa razy broń przeładować. Podczas pierwszego pociągnięcia za rączkę zamka zaczep przesuwu taśmy przesuwa taśmę po górnej powierzchni tzw. trunion block (blok w przedniej części komory zamkowej, który spełnia rolę tylnego łożyska lufy, oraz łącznika dla płyt bocznych komory zamkowej). Dalszy ruch naboju w prawo lub do przodu jest ograniczony za pomocą przynitowanego tzw. short cartridge stop. Kryza łuski zostaje uchwycona przez wyciąg / wyrzutnik zamocowany w przedniej części zamka, po dojściu tej części do przedniego położenia. Równocześnie prawa strona kryzy łuski wchodzi w pionowy rowek prowadnicy wyfrezowany w czołowej płaszczyźnie zamka. Podczas kolejnego pociągnięcia za rączkę zamka, nabój jest wyciągany do tyłu przez wyciąg z kieszonki taśmy i wykonuje ruch do tyłu i w dół ustawiając się na osi lufy w tylnym położeniu zamka. Dźwignia wyciągu podczas ruchu w dół prowadzona jest przez zamocowany w niej kołek na sprężynie, sterowany przez dwie krzywki przynitowane wewnątrz lewej płyty komory zamkowej. Z tego położenia zamek pod działaniem sprężyny powrotnej rusza do przodu i ładuje nabój do lufy. Podczas ruchu zamka do przodu dźwignia wyciągu, sterowana przez wspomniane krzywki unosi się do góry, zaskakując za kryzę kolejnego naboju. Dźwignia wyciągu może zaskoczyć za kryzę łuski naboju, dzięki naciskowi płaskiej sprężyny umocowanej w górnej pokrywie komory zamkowej. Po odpaleniu, pusta łuska wyciągana jest z komory nabojowej przez występy w prowadnicy naboi w czole zamka. Dźwignia wyciągu w tym momencie jest w górnym położeniu, wyciągając kolejny nabój z taśmy. Przy dojściu zamka do tylnego położenia, przesuwający się w dół nabój zabezpieczony jest przed opadnięciem niżej niż oś lufy za pomocą wyrzutnika, który przymocowany jest na ośce w dolnej części wyciągu. Dolna krawędź wyrzutnika wypycha łuskę z prowadnic zamka, w momencie, gdy kolejny nabój znajduje się na osi lufy. Metalowe taśmy ogniwkowe ładuje się przy otwartej pokrywie komory zamkowej. Można w ten sposób też ładować taśmy parciane. Kryza pierwszego naboju trafia wówczas pod wyciąg i w prowadnice naboi zamka. Dla załadowania broni wystarczy wówczas tylko raz pociągnąć za rączkę zamka (przeładować). Zaczep przesuwu taśmy posiada z prawej strony profilowany występ. Po przesunięciu naboju do skrajnego prawego położenia, występ ten wchodzi na rampę przynitowana do prawej płyty komory zamkowej i unosi o ok. 1mm zaczep przesuwu taśmy. Ułatwia to wyciągniecie kolejnego naboju z kieszonki taśmy. Przy użyciu taśm ogniwkowych ta funkcja zaczepu przesuwu taśmy nie ma żadnego znaczenia. Późniejszą zmodyfikowaną czołgową wersja BMG 1919A4 oznaczana jako model 37 ma możliwość zasilania taśmą z lewej lub prawej strony.

Karabin maszynowy Browninga 1919a4 na trójnogu z podpiętą taśmą amunicyjną.

Karabin maszynowy Browninga 1919a4 na trójnogu z podpiętą taśmą amunicyjną.

Widok z prawej strony.

Widok z prawej strony.

Dobrze widoczny TRAVERSING MECHANISM służący do ustawienia w pionie i w poziomie broni przy strzelaniu statycznym (wstrzelanej w jeden odległy punkt).

Dobrze widoczny TRAVERSING MECHANISM służący do ustawienia w pionie i w poziomie broni przy strzelaniu statycznym (wstrzelanej w jeden odległy punkt).

Wyposażenie

Na powyższym zdjęciu widzimy wyposażenie, które było niezbędne do prawidłowego działania BMG:

  • Od góry: pokrowiec z zapasową lufą
  • Od lewej: pokrowiec z zapasowym zamkiem, pokrowiec na narzędzia służące do obsługi BMG (znajdowały sięw nim: klucz do rozbierania, przyrząd do usuwania urwanych łusek, przyspiesznik, rygiel zamka, komplet sprężyn, zestaw podstawowych sprawdzianów: rozkalibrowania lufy, zapory ryglowej), sprawdzian dla kontroli odległości zwalniania iglicy, sprawdzian nieprzechodni wystawania grota iglicy z czółka zamka. Bańka z olejem
  • na samym dole składany wycior.

Niezbędna też była oczywiście maszyna do ładowania taśm.

Producenci BMG::

  • GENERAL MOTORS CORPORATION
  • BORDER CITIES CO. LTD
  • BUFFALO ARMS CO.
  • COLT’S PATENT FIRE ARMS MFG CO.
  • REMINGTON ARMS CO.
  • ROCK ISLAND ARSENAL
  • SOCO-LOWELL
  • SAGINAW STEERING GEAR DIV.
  • SAVAGE ARMS CO.
  • SPRINGFIELD ARMORY
  • WESTINGHOUSE CO.

ZRÓDŁA: