Douglas C-47 Skytrain

Autor tekstu: Wojciech Sokołowski 2010-09-22 21:13:16

Jednym z ważniejszych elementów działań spadochroniarzy jest samolot transportowy, który dostarcza ich w rejon prowadzonych operacji. Podstawowym transportowcem piechoty spadochronowej w czasie II WŚ był Douglas C-47 "Skytrain" – dopiero pod koniec wojny (użyty w czasie operacji "Varsity") pojawiły się w Europie Curtiss C-46 "Commando". O znaczeniu "Skytraina" dla wysiłku wojennego Aliantów niech świadczy wypowiedź generała Eisenhowera, który stwierdził, że C-47 był jednym z podstawowych narzędzi, dzięki którym Alianci odnieśli zwycięstwo w II wojnie światowej - pozostałe trzy to bazooka, willys i bomba atomowa.

Cywilna wersja DC-3 powstała jako rozwinięcie samolotu DC-2 (Douglas Commercial) na zapotrzebowanie linii lotniczych American Airlines. DC-3 miał być samolotem z 14 miejscami do leżenia - DST (Douglas Sleeper Transport). Obok DST powstała wersja "dzienna", mieszcząca 21 pasażerów.

Pierwszy lot prototypowy DC-3 wykonał 17 grudnia 1935 roku, a służbę operacyjną w liniach lotniczych samoloty te rozpoczęły we wrześniu 1936 roku.

Po wybuchu wojny DC-3 zostały przejęte przez wojsko, a następnie rozpoczęto produkcję ich militarnej wersji czyli C-47 "Skytrain" - modyfikacja polegała na zamontowaniu dwuczęściowych drzwi z lewej części kadłuba, wzmocnienia podłogi przedziału transportowego oraz przystosowaniu kabiny do przewozu spadochroniarzy.

DC-47 był dostarczany również do Wielkiej Brytanii. Brytyjskie wersje wojskowe nazwano Dakota. Nazwa ta pochodziła od akronimu DACoTA, oznaczającego Douglas Aircraft Company Transport Aircraft – samolot transportowy firmy Douglas Aircraft Company.

Po wojnie samolot trafił do wielu krajów i eksploatowany jest do dziś. Również w Polsce znalazły się samoloty C-47 i licencyjne wersje DC-3 – radzieckie Lisunowy Li-2. Wykorzystywane były przez siły powietrzne (2 Samodzielna Eskadra Sztabowa) i PLL "Lot".

Ogółem wyprodukowano ponad 10000 egzemplarzy DC-47.

Wykorzystanie operacyjne

W czasie II Wojny Światowej samolot był wykorzystywany przez USAAF na wszystkich teatrach działań – od Pacyfiku po Zachodnią Europę. "Skytrain" służył jako samolot transportowy, desantowy oraz holownik szybowców, a nawet w późniejszym okresie jako samolot bojowy (AC-47 "Gunship"). Walczący na Pacyfiku marines właśnie dzięki C-47 mogli otrzymywać zaopatrzenie w dżunglach Guadalcanal, Nowej Gwinei czy Birmy. Samoloty te tworzyły również most powietrzny nad Himalajami (doświadczenie wówczas zdobyte zaprocentowało podczas powojennej blokady Berlina Zachodniego).

Bez C-47 nie mogłyby się odbyć największe operacje desantowe w Europie – operacja "Husky", desant na Normandię (wykorzystano 820 samolotów C-47, w tym zachowany do dziś egzemplarz o numerze N5160X, służącym wówczas w 53 Dywizjonie Transportowym USAAF), operacje "Market-Garden" i "Varsity".

W operacji lądowania w Normandii wzięły udział następujące jednostki transportowe:

50 Skrzydło Transportowe USAAF – dowódca: pułkownik Julian M. Chappell
52 Skrzydło Transportowe USAAF – dowódca: gen. bryg. Harold L. Clark
53 Skrzydło Transportowe USAAF – dowódca: pułkownik Maurice Beach.

Ważniejsze wersje rozwojowe i modyfikacje

C-47 – pierwsza wersja wojskowa DC-3, zaopatrzona w siedzenia dla 27 żołnierzy, zbudowany w ilości 965 egzemplarzy, w tym 12 dla US Navy (oznaczenie R4D-1)
C-47A – zmodyfikowana wersja C-47 z instalacją elektryczną 24V, zbudowany w ilości 5254 samolotów (w US Navy nosił oznaczenie R4D-5).
RC-47A – wariant rozpoznawczy C-47A
SC-47A – poszukiwawczo-ratownicza wersja C-47A, w 1962 zmieniono oznaczenie na HC-47
VC-47A – C-47A przystosowany do roli samolotu VIP
C-47B – samolot wyposażony w silniki R-1830-90 z turbodoładowaniem oraz dodatkowe zbiorniki paliwa, zbudowano 3364 egzemplarze
VC-47B – C-47B przystosowany do roli samolotu VIP
XC-47C – eksperymentalna wersja wyposażona w pływaki
C-47D – wersja C-47B z silnikami pozbawionymi turbodoładowania
VC-47D – C-47D przystosowany do roli samolotu VIP
RC-47D – wariant rozpoznawczy C-47D
SC-47D – poszukiwawczo-ratownicza wersja C-47D, w 1962 zmieniono oznaczenie na HC-47D
C-47E – zmodyfikowana wersja transportowa, z miejscem dla 27-28 osób
AC-47Gunship – samolot wsparcia, z trzema karabinami maszynowymi Minigun 7,62 mm
C-47TP - Turbo Dakota, przebudowane C-47 – zabudowano nowe silniki turbośmigłowe
Dakota I – C-47 w wersji dla RAF (Wielka Brytania)
Dakota III – C-47A w wersji dla RAF (Wielka Brytania)
Dakota IV – C-47B w wersji dla RAF (Wielka Brytania)

Dane taktyczno-techniczne:

Napęd:
- dwa silniki tłokowe, gwiazdowe Pratt & Whitney R-1830 o mocy 2 x 1200 KM (2 x 895 kW)
Wymiary:
- rozpiętość 28,96 m
- długość 19,64 m
- wysokość 5,18 m
- powierzchnia nośna 91,80 m²
- masa własna 7460 kg
- masa startowa 11260 kg
Osiągi:
- prędkość maks. 326 km/h
- prędkość przelotowa 291 km/h
- prędkość minimalna 107 km/h
- prędkość wznoszenia 5,7 m/s
- pułap 7170 m zasięg 2400 km

SPIS RYSUNKÓW I FOTOGRAFII:

Douglas C-47 w czterech rzutach
Desant spadochroniarzy z C-47 (operacja "Market-Garden")
Para C-47 we wspólnym locie
"Skytrain" w roli holownika szybowca
Wnętrze przedziału transportowego C-47
Grupa spadochroniarzy ze 101 DPD przed C-47
Kokpit C-47D
Douglas C-47A
Kapral Joseph E. Oleskiewicz, ze 101 DPD w drzwiach C-47 "Skytrain" wieczorem 5 czerwca 1944. Zwraca uwagę narysowana kredą liczba 21. Liczby takie miały za zadanie ułatwić załadunek właściwych pododdziałów do samolotów transportowych.
Spadochroniarze zajmują miejsca w samolocie DC-47A
Spadochroniarze 101 DPD we wnętrzu "Skytraina"
C-47A i spadochroniarze przygotowujący się do zrzutu.

BIBLIOGRAFIA:

Powrót do menu

US Airborne 1940-45

Douglas C-47 Skytrain

Kategorie

503rd PRCT

Opracowywane