Tuż po przybyciu, spadochroniarze zaczęli zakładać obóz, a następnie rozpoczęto ich gruntowne szkolenie, głownie w skokach ze spadochronem, by następnie demonstrować swoje umiejętności przybywającym do nich osobistościom, takim jak sam Douglas MacArthur, czy też generałowie Walter Kruger i Robert L. Eichelberger. W tym czasie nad Pułkiem ponownie objął dowództwo pułkownik Kenneth H. Kinsler jego zastępcą został pułkownik Jones, natomiast liczebność jednostki wynosiła w tym czasie 1958 ludzi. Poza skokami ze spadochronem, szkolenie objęło również walki w dżungli, zaznajamianie się z bronią i ekwipunkiem, opracowywanie taktyki oraz - mimowolnie - aklimatyzowanie się w wilgotnych i gorących terenach, do jakich należała ta część Australii. Instruktaż zajął nieco ponad osiem miesięcy, po których spadochroniarze byli w pełni gotowi do walki.

Warto byłoby w tym miejscu poświęcić kilka słów na opisanie dowódcy 503rd PIR. Pułkownik Kenneth H. Kinsler był przystojnym inteligentnym mężczyzną, zdaniem jednego z oficerów 503rd, typem oficera sztabowego. Jednak przy tym był także introwertykiem i najpewniej człowiekiem obsadzonym na tym stanowisku przez pomyłkę. Często wykonywał skoki spadochronowe, by nie bać się wykonywania ich w warunkach bojowych, zaś przed każdym skokiem lekarz pułkowy, major Gall, owijał mu kostki plastrem. Obaj robili ze skoków coś nadzwyczajnego i nie bez przyczyny żołnierze nazywali Kinslera Skorupką Jajka.

7 sierpnia 1943r. Pułk otrzymał rozkaz przeniesienia się na Nową Gwineę i przygotowania się do walk. 15 sierpnia 2. Batalion (dowódca - ppłk J. W. Britten) przerzucono drogą powietrzną niedaleko Port Moresby, konkretniej do przełęczy Rigo, natomiast 20 sierpnia 1. (dowódca - ppłk G. Jones) i 3. Batalion (dowódca - ppłk J. Tolson) przetransportowano drogą morską na statku SS Duntroon, który dotarł na miejsce 22 sierpnia.1 września Pułk został zaalarmowany do akcji. Jego pierwszą próbą ogniową miał być desant na lotnisko Nadzab, stanowiący część operacji Lae. Należy tutaj poświęcić kilka słów na opisanie terenu, w jakim mieli desantować się spadochroniarze. Dolina Markham znajduje się 250 mil na północ od Portu Moresby w północno-wschodniej części Nowej Gwinei, rozszerzając się od zatoki Huon. Wioska Nadzab natomiast znajduje się na północnym brzegu rzeki Markham. Generał MacArthur tak wspominał swój plan:

Mój plan natarcia w północno-wschodniej Nowej Gwinei i zdobycia półwyspu Houn został powierzony tzw. Siłom Nowej Gwinei. Składały się one w głównej mierze z australijskich wojsk pod dowództwem gen. Blameya. Zgodnie z moim rozkazem, siły miały zająć rejon, w którym znajdowały się Salamaua, Lae, Finschafen i Madang. Lae było pierwszym głównym celem - jego zdobycie otworzyłoby ważną drogę w głąb półwyspu Houn. Natarcie spychało przeciwnika w głąb Salamauy i założeniem operacji było wprowadzenie go w błąd, że to właśnie ta miejscowość, nie zaś Lae, jest zasadniczym obiektem ataku.

Operacja miał przedstawiać się następująco: 4 września australijska 9th Infantry Division (ID) pod dowództwem gen. bryg. G. F. Wootena miała wylądować 18 mil na wschód od Lae, na południowym wybrzeżu płw. Houn, u ujścia rzeki Bulu, a następnie ruszyć na Lae. Dnia następnego na lotnisko Nadzab miał zdesantować się 503rd PIR, a tuż po nim - australijska 7th ID i 871st Engineer Battalion (EB). Batalion miał przekształcić lotnisko tak, by mogło ono przyjąć dywizję australijską. Było to tym istotniejsze, iż lotnisko Nadzab było nieużywane przez Japończyków.

Na tydzień przed rozpoczęciem operacji, płk Kinsler zebrał dowódców batalionów oraz sztab jednostki i przeprowadził odprawę, mówiąc, iż zadaniem 503rd będzie desant na lądowisko Nadzab, zajęcie i utrzymanie go do czasu nadejścia jednostek australijskich. Kinsler polecił, by 1. Batalion dokonał bezpośredniego desantu na lotnisko i oczyścił go ze wszystkich nieprzyjaciół, 2. Batalion miał być zrzucony na północ od lotniska, by zabezpieczyć skrzydło 1. Batalionu, a 3. Batalion - wylądować na wschód od lotniska i zająć wioskę Gabmatzung. Strefa Zrzutu (SZ) znajdowała się około 17 mil na zachód od Lae.
W związku z brakiem organicznej lub przydzielonej artylerii do 503rd, sztab MacArthura przyznał jednostce 31 artylerzystów australijskich(wprawdzie nieprzeszkolonych w skokach spadochronowych, ale chętnych do uczestnictwa w operacji) z 2. Batalionu 4. Pułku Artylerii Polowej i ich dwie haubice kal. 87,6 mm. Porucznik Robert W. Armstrong przeprowadził podstawowe szkolenie, podczas którego Australijczycy nauczyli się skakać ze spadochronem, demontować swoje dwudziestopięciofuntowe działa i robić z nich pakunki, które można byłoby zrzucić na spadochronie.
Trzy dni przed desantem płk Kinsler zorganizował dla sztabu i dowódców batalionów rozpoznanie lotnicze celu z dużej wysokości. Dzień przed desantem dowódcy kompanii zebrali swoje pododdziały i przekazali im część szczegółów zadań, jakie mieli następnego dnia wykonać. Desant miało przeprowadzić około 1700 spadochroniarzy, przerzucanych z lotnisk w Port Moresby, Ward i Jackson na pokładach 79 samolotów C-47 z 317th Troop Carrier Group(TCG). Osłonę zapewniało im sześć dywizjonów B-25 Mitchell, lecące przed transportowcami, które miały zaatakować SZ przed desantem. Tuż za nimi miało lecieć sześć samolotów A-20 Havoc, których zadaniem było postawienie zasłony dymnej wokół miejsc desantu, by zapewnić spadochroniarzom osłonę przed ewentualnym ostrzałem Japończyków. Był to jedyny przypadek na Dalekowschodnim TDW przerzucenia całej jednostki w jednym locie. Tego dnia australijska 9th wylądowała bez problemów w wyznaczonym rejonie, nie natykając na poważniejszy opór, wyłączając dwa naloty japońskich bombowców, które uszkodziły dwa statki.

Piątego września warunki na lotniskach nie nastrajały optymistycznie, ponieważ ciągle padał deszcz, a lotniska spowijała mgła(natomiast spadochroniarze usiłowali przełknąć śniadanie). Start wyznaczono na godzinę 5.30, jednak z powodu pogody opóźnił się on o blisko trzy godziny i dopiero o 8.25 pogoda była na tyle dobra, by pierwszy samolot wzbił się w powietrze. Po niecałych trzydziestu minutach w powietrzu znajdowało się 302 samoloty, a wysoko nad tą armadą leciały trzy B-17 Flying Fortress, mające na pokładach niezwykłych gości: jednym z nich leciał sam generał MacArthur, towarzyszący duchowo spadochroniarzom, w drugim znajdował się dowódca 5th Air Force, generał Kenney, zaś trzeci stanowił ich eskortę. A jeszcze wyżej znajdowało się sześć P-47 Thunderbolt, które były gotowe przechwycić każdy japoński samolot, który podjąłby desperacką próbę ataku na grupę.
C-47 leciały na wysokości 2700 m, uformowane w trzy kolumny po 26 maszyn. Każda kolumna przewoziła jeden batalion 503rd PIR. Nad rzeką Markham kolumny obniżyły pułap, schodząc na 120-150 m, o 10.09 rozbłysły czerwone światła na pokładach samolotów, o 10.22 zmieniło się ono na zielone. Po pięciu minutach cały pułk opadał już w stronę ziemi. Generał MacArthur obserwował desant z uznaniem i entuzjazmem. 3. Batalion otwierał kolumnę, jednak jego dowódca, będąc kilka dni wcześniej nad SZ, zauważył, że jego samolot przelatuje już nad nią, a zielone światło nadal się nie zapaliło. W tej sytuacji, wahając się kilka sekund, ppłk Tolson miał zamiar skakać bez zielonego światła. Dzięki jego refleksowi desant został przeprowadzony wzorowo i we właściwym miejscu.
Kiedy spadochroniarze wylądowali, zetknęli się nie tyle z oporem Japończyków, ile z duszącym upałem, wilgotnością i wysoką, ostrą jak brzytwa trawą kunai, zwaną hiszpańskim bagnetem, w której musieli sobie torować drogę maczetami. Mimo, że nie napotkano na nieprzyjaciela w rejonie desantu, 503rd stracił trzech poległych w trakcie skoku(dwóm nie otworzyły się spadochrony, trzeci spadł z drzewa), natomiast 33 odniosło obrażenia. Pomimo strat, bataliony wykonały swoje zadania - 1. zajął lotnisko i oczyścił je z pomniejszych przeszkód, 2. zabezpieczył wioskę Gabsonkek i zablokował podejścia od północy i północnego zachodu, natomiast 3. wkroczył do wioski Gabmatzung i obsadził pozycje blokujące drogę do linii japońskich. 6 września na lotnisku wylądowali saperzy, którzy kontynuowali oczyszczanie i poszerzanie pasa lotniska, a do 10 września 503rd został zwolniony z obowiązku obrony Nadzab.
W związku z popsuciem się pogody, która uniemożliwiła przerzucenie australijskiej 7th ID, jej dowódca, generał Thomas Blamey poprosił o wykorzystanie 3. Batalionu jako osłony wysuniętej na czoło australijskiej 25. Infantry Brigade(IB). Udzielono mu zezwolenia i 14 września ppłk Tolson i jego żołnierze ruszyli doliną Markham, docierając do wioski Jalu, mniej więcej w połowie drogi między Nadzab, a Lae. Tam Tolson założył swoją bazę operacyjną i rozesłał liczne patrole, by uniemożliwić Japończykom atak na linie zaopatrzeniowe 25. IB, odciąć drogę ucieczki japońskiej 51. DP oraz przeprowadzić rozpoznanie. 15 września kompania I 3. Batalionu natrafiła na północ od wioski Log Crossing na dużą grupę Japończyków, czołówka kompanii, a w szczególności pluton dowodzony przez por. Lyle'a Murphy'ego, wdała się w zaciętą potyczkę z Japończykami, trwającą od godziny 16.00 aż do zmroku. W związku z tym Tolson wysłał dodatkowe kompanie jako wsparcie, które okopały się wokół wioski. 16 września przyroda dostarczyła 3. Batalionowi dodatkowe atrakcje w postaci... trzęsienia ziemi, które kołysało całą okolicą i przewracało drzewa. Późnym rankiem tego samego dnia australijski patrol nawiązał kontakt z 3. Batalionem. W wyniku walk 503rd utracił ośmiu zabitych i dwunastu rannych. Ponadto, doszło 26 żołnierzy chorych oraz w stratach niebojowych.

14 września saperzy ukończyli budowę dwóch równoległych pasów w Nadzab, a do 16. Lae zostało zdobyte przez dwie dywizje australijskie. 17 września 503rd został zluzowany i zaczęto go przerzucać z powrotem do Port Moresby, dokąd trafił w całości 19 września. 503rd przeszedł swój pierwszy - acz niewielki - chrzest bojowy.

BIBLIOGRAFIA:

1. Corregidor. Szturm na Skałę 1945, E.M. Flanagan Jr., Gdański Kantor Wydawniczy, wyd. I 2003
2. US Airborne Units in the Pacific Theater 1942-45, G.L. Rottman, Osprey Publishing 2007
3. http://www.ww2-airborne.us/18corps/503_overview.html